Bilgisayarınızda yaptığınız hemen hemen her şey bir program kullanmayı gerektirmektedir. Örneğin, bir resim çizmek isterseniz çizim ya da boyama programına gerek duyarsınız. Mektup yazmak için sözcük işleme programını kullanırsınız. Internet'te araştırma yapmak için web tarayıcısı olarak adlandırılan bir program kullanırsınız. Windows için binlerce program vardır.
Program başlatma
Başlat menüsü bilgisayarlarınızdaki tüm programlar için bir geçittir. Başlat menüsünü açmak için, Başlat düğmesini tıklatın
. Başlat menüsünün sol bölmesi, Internet tarayıcısı, e‑posta programı ve o anda kullanılan programları içeren küçük bir listedir. Programı başlatmak için tıklatın.
Başlatmak için sol bölmeden bir programı tıklatın
Açmak istediğiniz programı göremiyor ancak adını biliyorsanız, sol bölmenin altındaki Arama kutusuna adın tümü veya bir parçasını yazın. Örneğin, Windows Fotoğraf Galerisi'ni bulmak için Arama kutusuna fotoğraf veya galeri yazın. Arama sonuçları sol bölmede anında gösterilir. Programlar altından bir program açmak için tıklatın.
Sol bölmede arama terimlerini içeren programlar gösterilir
Programlarınızın tam listesine göz atmak için, Başlat düğmesini tıklatın ve ardından Tüm Programlar'ı tıklatın. Daha fazla bilgi için, bkz. Başlat menüsü (genel bakış).
Ayrıca, bir dosyayı açarak da programı başlatabilirsiniz. Dosya açıldığında, otomatik olarak dosyayla ilişkili program açılır. Bkz. Dosya veya klasör açma.
Programların çoğunda, programla çalışmak için kullandığınız düzinelerce, hatta yüzlerce komut (eylem) bulunur. Bu komutların çoğu menüler altında düzenlenir. Program menüsü, lokanta menüsüne benzer şekilde, size bir seçenekler listesi gösterir. Ekranda karışıklığı önlemek için, başlık çubuğu'nun hemen altında bulunan menü çubuğundaki başlıklarını tıklatıncaya kadar menüler gizli kalır. Örneğin, Paint menü çubuğundan "Görüntü" tıklatıldığında Görüntü menüsü gösterilir.
Paint'deki Görüntü menüsü
Menüde listelenen komutlardan birini seçmek için tıklatın. Bazen, daha fazla seçenek belirleyebileceğiniz bir iletişim kutusu görünür. Resimdeki Kırp komutunda olduğu gibi, bir komut kullanılamıyor ve tıklatılamıyorsa, gri renkte gösterilir.
Araç çubukları, sık kullanılan komutlara düğme veya simge biçiminde erişim sağlar. Bu komutlar program menülerinde de gösterilirler genellikle, ancak araç çubukları komutu tek tıklatmayla seçmenizi sağlar. Araç çubukları normalde menü çubuğunun hemen altında gösterilirler:
WordPad'de araç çubukları
Araç çubuğu düğmesi tıklatıldığında bir komut gerçekleştirilir. Örneğin, WordPad'de Kaydet düğmesi tıklatıldığında
belge kaydedilir. Belirli bir araç çubuğu düğmesinin ne yaptığını öğrenmek için, düğmenin üstüne gelin. Düğme adı veya işlevi gösterilir:
İşlevini görmek için araç çubuğu düğmesinin üstüne gelin
Birçok program, belgeleri oluşturmanıza, düzenlemenize, kaydetmenize ve yazdırmanıza izin verir. Genelde, belge, düzenleyebileceğiniz bir dosya türüdür. Örneğin, sözcük işleme dosyası, elektronik tablo, e‑posta iletisi ve sunu gibi bir belge türüdür. Ancak, belge ve dosya terimleri sıklıkla birbirlerinin yerine kullanılırlar; düzenleyebildiğiniz resimler, müzik klipleri ve videolar teknik olarak belge olmalarına rağmen dosya olarak adlandırılırlar.
WordPad, NotePad ve Paint gibi bazı programlarda, programı başlattığınızda hemen çalışmaya başlayabilmeniz için otomatik olarak boş, adsız bir belge açılır. Büyük beyaz bir alan ve program başlık çubuğunda "Adsız" veya "Belge" gibi genel bir sözcük görürsünüz.
WordPad'de başlık çubuğu
Programınız başlatıldığında otomatik olarak yeni bir belge açılmıyorsa, kendiniz açabilirsiniz.
•
Kullandığının programda Dosya menüsünü tıklatın ve ardından Yeni'yi tıklatın. Programda bir belge türünden fazlasını açamıyorsanız, türü listeden seçmeniz gerekebilir.
Belge üzerinde çalışırken, yaptığınız ekler ve değişiklikler bilgisayarınızın rasgele erişimli belleğine (RAM) depolanır. Bilgilerin RAM'e depolanması geçicidir; bilgisayarınız kapatıldığında ve elektrik kesildiğinde RAM'deki tüm bilgiler silinir.
Belgenin kaydedilmesi, belgeyi adlandırmanızı ve bilgisayarınızın sabit disk'ine kalıcı olarak depolamanızı sağlar. Bu şekilde, bilgisayarınız kapatıldığında bile korunur ve daha sonra yeniden açabilirsiniz.
Belgeyi kaydetmek için
•
Dosya menüsünden, Kaydet'i tıklatın. Belgeyi ilk defa kaydediyorsanız, bir ad ve bilgisayarınıza kaydedeceğiniz konum girmeniz istenir.
Belgeyi önceden kaydetmiş olsanız bile çalışırken kaydetmeye devam etmeniz gerekir. Çünkü, belgeyi en son kaydettikten sonra yaptığınız değişiklikler sabit diske değil RAM'e depolanır. Elektrik kesintisi veya başka bir sorundan dolayı çalışmanızı beklenmedik şekilde kaybetmekten sakınmak için, belgenizi birkaç dakikada bir kaydedin.
Çoğu program, aralarında metin ve görüntü paylaşımına izin verir. Örneğin, Internet Explorer'daki bir web sayfasından metin veya resmi WordPad'deki bir belgeye kopyalayabilirsiniz. Bilgileri kopyaladığınızda, Pano olarak adlandırılan geçici depolama alanına gider. Oradan belgeye yapıştırabilirsiniz.
Bilgileri taşımadan önce, masaüstünüzde açık olan pencereler arasında nasıl geçiş yapıldığını anlamanız gerekir. Bkz. Pencerelerle çalışma.
Belgeden kopyalamak veya taşımak istediğiniz metni seçin. (Metni seçmek için, işaretçiyi metnin bir ucundan diğer ucuna sürükleyin. Seçim vurgulu olarak gösterilir.)
2.
Düzen menüsünden Kopyala veya Kes'i tıklatın. (Kopyalama, bilgileri özgün belgenizde bırakır. Kesme, bilgileri belgenizden kaldırır.)
3.
Metnin gösterilmesini istediğiniz belgeye geçin ve ardından belgede bir yeri tıklatın.
4.
Düzen menüsünden, Yapıştır’ı tıklatın. Metni pek çok defa yapıştırabilirsiniz.
Çoğu program yaptığınız eylemleri veya hataları geri almanıza izin verir. Örneğin, Wordpad belgesinden bir paragrafı yanlışlıkla silerseniz, Geri Al komutunu kullanarak geri alabilirsiniz. Paint'te istemediğiniz bir çizgi çizerseniz, çizginizi hemen geri alırsınız ve çizgi kaybolur.
Hemen hemen her program, programın çalışmasıyla ilgili kafanız karıştığında size yardımcı olan kendi yerleşik Yardım sistemiyle birlikte gelmektedir.
Bir programın Yardım sistemine erişmek için:
•
Programın Yardım menüsünde, listedeki ilk öğeyi tıklatın (örneğin, "Yardımı Göster", "Yardım Konuları" veya benzer metin). (Bu öğenin adı değişir.) – veya – F1 tuşuna basın. Bu işlev tuşu, hemen hemen her programın Yardımını açar.
Programa özel yardıma ek olarak, bazı iletişim kutuları özel işlevleriyle ilgili Yardım konularına bağlantılar içerir. Daire veya kare içinde bir soru işareti ya da renkli ve altı çizili bir metin bağlantısı görürseniz, Yardım konusunu açmak için tıklatın.
Bilgisayarınızla birlikte verilen programları kullanmakla sınırlı değilsiniz; CD veya DVD'de yeni programlar satın alabilir veya Internet'ten programlar (ücretli ya da ücretsiz) yükleyebilirsiniz.
Programı yüklemek programı bilgisayarınıza eklemek demektir. Programı yükledikten sonra, Başlat menünüzün Tüm Programlar listesinde gösterilir. Ayrıca, bazı programlar masaüstünüze kısayol ekleyebilir. Bkz. Program yükleme.
Bir dosyayı modem veya ağ kullanarak bir bilgisayardan diğerine kopyalama.
Simge
__elbasuer__
Simge
Bir dosya, program ya da başka bir nesne veya işlevi temsil eden küçük resim.
Dosya
__elbasuer__
Dosya
Bir bilgisayar üzerinde tek bir adla saklanan bilgi topluluğu. Dosya bir metin belgesi, resim, bir program vb. olabilir. Dosyalar genelde türlerini göstermeleri için üç harfli bir uzantı içerir (örneğin, resim dosyaları genelde JPEG biçiminde kaydedilir ve .jpg uzantısını alırlar).
Başlık çubuğu
__elbasuer__
Başlık çubuğu
Pencerenin tepesinde yer alan ve pencerenin adını içeren yatay çubuk. Çoğu başlık çubuğu, pencereyi kapatmak ve yeniden boyutlandırmak için kutu ve düğmeler de içerir.
Sabit disk
__elbasuer__
Sabit disk
Bir bilgisayar içinde bulunan birincil depolama aygıtı. Sabit sürücü veya sabit disk sürücüsü olarak da bilinir; dosyalarınız ve programlarınızın genelde depolandığı yerdir.
Sürükleme
__elbasuer__
Sürükleme
Ekranda bir öğeyi seçip fareyi, düğmesini basılı tutup hareket ettirerek öğeyi taşıma. Örneğin, başlık çubuğunu sürükleyerek bir pencereyi ekranda başka bir yere taşıyabilirsiniz.
Üzerine gelme
__elbasuer__
Üzerine gelme
Bir işaretçiyi (örneğin bir ok), bir fare veya kalem kullanarak ekranın belirli bir yerine taşıma.
Kısayol
__elbasuer__
Kısayol
Bilgisayarınızdaki bir program, dosya, klasör, disk sürücüsü, yazıcı veya başka bir bilgisayar gibi erişilebilir herhangi bir öğeye ilişkin bir bağlantı. Kısayolları, masaüstü, Başlat menüsü veya belirli klasörler gibi çeşitli alanlara yerleştirebilirsiniz.
İletişim kutusu
__elbasuer__
İletişim kutusu
Bir görevi tamamlama seçeneklerini içeren küçük bir pencere. Örneğin, bir dosyayı ilk kaydedişinizde, dosyayı adlandırmanıza ve hangi klasörün içine kaydededileceğini seçmenize olanak veren seçenekleri içeren bir iletişim kutusu görünür.
Rasgele erişimli bellek (RAM)
__elbasuer__
Rasgele erişimli bellek (RAM)
Programları çalıştırmak ve verileri saklamak için bilgisayarın kullandığı ana iç depolama alanı. RAM’de depolanan bilgiler geçicidir ve bilgisayar kapatıldığında silinmek üzere tasarlanmıştır.
Web tarayıcısı
__elbasuer__
Web tarayıcısı
Web sayfalarını görüntülemek ve Internet'te gezinmek için kullanılan bir yazılım programı. Internet Explorer bir web tarayıcısıdır.
Program
__elbasuer__
Program
Sözcük işleme, muhasebe veya veri yönetimi gibi belirli bir görevi yerine getirmek için bilgisayarın kullandığı yönergeler kümesi. Uygulama da denir.